การวิจัยประเมินผลและศึกษาปัจจัยขับเคลื่อนเชิงระบบ (System driver) ที่มีผลต่อโครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น และการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อค้นพบที่สำคัญจากการประเมินโครงการ: ท้องถิ่นส่วนใหญ่เห็นว่าโครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น มีความเหมาะสมกับบริบทของท้องถิ่นในการแก้ปัญหาผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง ประมาณร้อยละ 70 ของ อปท.ที่ตอบแบบสอบถามระบุว่าจะดำเนินการจ้างอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น ต่อเมื่อหมดงบสนับสนุนจากส่วนกลาง แต่ยังมีความกังวลเรื่องการมีงบประมาณที่จำกัดของท้องถิ่นจะเป็นอุปสรรคสำคัญในการจ้างอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น และพบว่าการสรรหาอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น มีความยากเนื่องจากค่าตอบแทนที่น้อย คุณสมบัติที่ต้องผ่านการอบรมจากส่วนกลางและลักษณะงานที่ต้องทำ อย่างไรก็ตามอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นมากกว่าร้อยละ 90 ยินดีที่จะทำหน้าที่ต่อ เนื่องจากมีความภาคภูมิใจและประชาชาเห็นคุณค่าของการปฏิบัติงาน ในส่วนของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงและผู้ดูแลในครอบครัวพบว่า พื้นที่ที่ดำเนินการได้ดีสามารถลดภาระในการดูแลของผู้ดูแลในครอบครัว (caregiver burden) และนำไปสู่การมีภาวะสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีรวมถึงความพึงพอใจของผู้ดูแลในครอบครัว อย่างไรก็ดีคุณภาพของการดูแลในพื้นที่ที่ดำเนินการได้ดีและได้ไม่ดีนั้นยังไม่แตกต่างกันมากนัก

ปัจจัยที่ทำให้เกิดการขับเคลื่อนเชิงระบบ(system driver): ที่นำไปสู่การดูแลอย่างมีคุณภาพและความครอบคลุม ได้แก่ ความตระหนักและการให้ความสำคัญของท้องถิ่นต่อปัญหาผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง, ศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยเฉพาะการมีงบประมาณ
ที่เพียงพอซึ่งขึ้นอยู่กับประเภทและขนาดขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, การมีกองสาธารณสุขหรือบุคลากรด้านสาธารณสุขในการเป็นผู้รับผิดชอบโครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น, การปรับปรุงกฎระเบียบที่ไม่เอื้อต่อ ได้แก่ การปรับปรุงอัตราค่าตอบแทนที่เหมาะสมและการปรับปรุงหลักสูตร การอบรมให้ท้องถิ่นสามารถดำเนินการจัดอบรมเองได้อย่างคล่องตัว, การมีผู้จัดการเชิงระบบ (system manger) ในระดับอำเภอสำหรับโครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น

ข้อสรุป: โครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตอบสนองต่อปัญหาผู้สูงอายุที่ติดบ้านติดเตียงในชุมชนได้ดี การทำงานเต็มเวลาของอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น ทำให้สามารถดูแลและช่วยเหลือผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงได้อย่างเต็มที่และช่วยลดภาระของผู้ดูแลในครอบครัวได้มากกว่าระบบที่เป็นอาสาสมัคร มีข้อเสนอเชิงนโยบายในการปรับปรุงกฏระเบียบบางข้อ การมอบหมายให้มีหน่วยรับผิดชอบที่ชัดเจนในท้องถิ่นและควรทบทวนค่าตอบแทนหรือชดเชยค่าใช้จ่ายการเดินทางให้กับอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นจะทำให้เกิดการขับเคลื่อนระบบนี้ได้อย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง