หน้าแรก

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย

ศึกษาวิจัยและรวบรวมความรู้เกี่ยวกับผู้สูงอายุทั้งไทยและต่างประเทศ และส่งเสริมการพัฒนารูปแบบการดำเนินการด้านผู้สูงอายุสำหรับใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุไทย ตลอดจนเผยแพร่ความรู้และวิทยาการเกี่ยวกับผู้สูงอายุให้แก่สังคมโดยรวม

รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย

รายงานวิชาการ

ผลวิจัย

โครงการการขยายผลการพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับสังคมสูงวัย

โครงการขยายผลการพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับสังคมสูงวัย ดำเนินงานโดยบริษัท ไรซ์ อิมแพค จำกัด ภายใต้การสนับสนุนของมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย มีเป้าหมายเพื่อผลักดันนโยบายด้านผู้สูงอายุให้เดินหน้าต่อเนื่องผ่านการสื่อสารสาธารณะและการสร้างการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง โครงการแบ่งการทำงานเป็น 3 ส่วน ได้แก่ การหารือเชิงนโยบาย การพัฒนาสื่อเพื่อการสื่อสาร และการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน ผลการดำเนินงานสะท้อนว่าการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากผู้เกี่ยวข้องในช่วงเวลาที่เหมาะสม รวมถึงกลยุทธ์การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงทางสังคมเกิดขึ้นจริงและรองรับความท้าทายของสังคมสูงวัยได้อย่างยั่งยืน  

โครงการศึกษาระบาดวิทยาระดับประเทศของโรค Covid-19 ในผู้ป่วยที่ได้รับ การบำบัดทดแทนไตโดยวิธีฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในประเทศไทย

การศึกษานี้สำรวจการระบาดของโควิด-19 ในผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมทั่วประเทศช่วงปี 2563–2564 พบอัตราความชุกการติดเชื้อร้อยละ 5.23 และอัตราการเสียชีวิตสูงถึงร้อยละ 6.7 ซึ่งมากกว่าประชากรทั่วไปอย่างชัดเจน โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเสียชีวิต ได้แก่ อายุเกิน 60 ปี ภาวะอ้วน และโรคเบาหวาน ขณะเดียวกันผลวิจัยยืนยันว่าแม้การได้รับวัคซีน mRNA เพียง 1 เข็ม ก็สามารถลดความเสี่ยงการเสียชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในผู้ป่วยทุกกลุ่มและผู้สูงอายุ งานวิจัยตอกย้ำความจำเป็นของการดูแลเชิงรุกและการเข้าถึงวัคซีนสำหรับผู้ป่วยฟอกเลือด ซึ่งเป็นกลุ่มเปราะบางที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดต่อโรคโควิด-19    

โอกาสและความท้าทายในการสร้างระบบบริการการดูแลทางสังคมที่จาเป็นสาหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย ระยะที่ 1

โครงการนี้มุ่งสำรวจและวิเคราะห์ “อุปทาน” และศักยภาพของการจัดบริการดูแลทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย โดยทบทวนวรรณกรรมเพื่อจำแนกรูปแบบบริการ ผู้ให้บริการ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน ผลการศึกษาพบว่า ภาคเอกชนมีศักยภาพและให้บริการหลากหลาย ขณะที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงานรัฐที่มีบทบาทเด่น แต่ยังขาดการบูรณาการความร่วมมือรัฐ–เอกชน โดยเฉพาะในระดับชุมชน บริการส่วนใหญ่ยังเน้นศูนย์ดูแล/บ้านพัก/สถานสงเคราะห์ ในขณะที่บริการดูแลที่บ้านยังมีจำกัด ค่าใช้บริการไม่ชัดเจน และกระจุกตัวในเมืองใหญ่ งานวิจัยเสนอให้ศึกษาเชิงลึกเพิ่มเติมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อนำไปออกแบบชุดบริการที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ และวางแนวทางเชื่อมโยงภาครัฐและเอกชนให้รองรับสังคมสูงวัยได้อย่างมีคุณภาพ    

แนวทางการจัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุและชุดความรู้ที่มุ่งสู่ภาวะการสูงวัยอย่างมีพลัง

การวิจัยเรื่อง “แนวทางการจัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุและชุดความรู้ที่มุ่งสู่ภาวะการสูงวัยอย่างมีพลัง” มุ่งพัฒนาหลักสูตรและรูปแบบการเรียนรู้สำหรับผู้สูงอายุให้สอดคล้องกับสังคมยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ ผ่านการทบทวนวรรณกรรมและการศึกษาเชิงคุณภาพจากโรงเรียนผู้สูงอายุ 10 แห่ง ผลการศึกษานำไปสู่การปรับปรุงชุดความรู้ตามกรอบการสูงวัยอย่างมีพลัง 4 ด้าน และพัฒนารายวิชาใหม่รวม 36 วิชา พร้อมชั่วโมงการเรียนขั้นต่ำ 40 ชั่วโมง โดยเน้นการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและแบบผสมผสาน นอกจากนี้ยังเสนอแนวทางบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุให้มีความยั่งยืน ผ่านความร่วมมือของภาคีเครือข่ายและการบริหารเชิงวิชาการที่เข้มแข็ง ข้อเสนอสำคัญคือการเพิ่มทักษะดิจิทัลให้ผู้สูงอายุและส่งเสริมการวิจัยเชิงปริมาณเพื่อการพัฒนาระบบบริหารจัดการในอนาคต  

ข่าว บทความ

กิจกรรม และเกร็ดความรู้สำหรับผู้สูงอายุ

การสร้างชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ (Age-Friendly Community) กรณีศึกษา: การขับเคลื่อนการดำเนินงานในพื้นที่ ปัตตานี และ พิจิตร

1. การยกระดับบทบาทผู้สูงอายุด้วยกระบวนการร่วมผลิต (Co-production) 2. การใช้ทุนทางสังคมและวัฒนธรรมเป็นฐาน (Social & Cultural Infrastructure) 3. การป้องกันเชิงรุกและการจัดการสภาพแวดล้อม (Preventive Care & Environment) 4. ระบบนิเวศนโยบายและการบูรณาการไร้รอยต่อ (Policy Ecosystem & Service Integration) จัดทำและเรียบเรียงโดย: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.) วันที่เผยแพร่: 28 กันยายน 2569 หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง/ ที่มา: สรุปสาระสำคัญจากการดำเนินโครงการ ‘การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนามาตรการป้องกันและลดความเสี่ยงต่อภาวะเปราะบางของผู้สูงอายุในชุมชน: กรณีศึกษาจังหวัดพิจิตร’ ดำเนินการโดย หน่วยวิจัยเพื่อขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพ (Siriraj Health Policy) และ โครงการ “ชราบานโมเดล” ดำเนินการโดย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี ภาพปกจาก : Google NotebookLM

bua

September 28, 2026

ปลดล็อกสุญญากาศทางกฎหมาย: สู่ระบบพิทักษ์สิทธิผู้สูงอายุเชิงรุกอย่างมีศักดิ์ศรี

ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยระดับสมบูรณ์” (Aged Society) อย่างเต็มตัว โดยมีสัดส่วนประชากรสูงอายุสูงถึงร้อยละ 20.0 ทว่าภายใต้การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างนี้ สังคมไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์เงียบที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งแนวโน้ม ภาวะการตายโดดเดี่ยว (Solitary Death) จากกลุ่มผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ลำพังซึ่งมีสูงถึง 1.8 ล้านคน (ร้อยละ 12.9) การขยายตัวของสถานบริบาลที่ยังขาดการกำกับดูแลมาตรฐาน และ ภาวะไร้คนดูแล (Caregiving Vacuum) วิกฤตดังกล่าวนำไปสู่ปัญหาการละเมิดสิทธิผู้สูงอายุที่พุ่งสูงขึ้น จากสถิติตั้งแต่ปี 2563–2568 พบเหตุกระทำความรุนแรงพุ่งขึ้นกว่า 2 เท่าตัว โดยกว่าร้อยละ 80–90 เกิดขึ้นภายในครอบครัว นอกจากการทำร้ายร่างกายแล้ว ปัญหาการละเมิดทางจิตใจและอารมณ์ยังมีความชุกสูงถึงร้อยละ 25–56 ขณะที่ ภัยไซเบอร์และการแสวงประโยชน์ทางทรัพย์สิน สร้างความเสียหายสูงกว่า 13,000 ล้านบาทในปี 2567 ปัญหาเหล่านี้มักถูกปกปิดเป็น “ความรุนแรงที่ซ่อนเร้น” (Hidden Abuse) ที่เปรียบเสมือนเพียงยอดภูเขาน้ำแข็ง โจทย์ใหญ่: “สุญญากาศแห่งการคุ้มครอง” (Protection Vacuum) แม้โครงสร้างกฎหมายไทยจะรับรองสิทธิผู้สูงอายุไว้ในรัฐธรรมนูญและ พ.ร.บ.ผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 แต่ระบบคุ้มครองในปัจจุบันยังคงเน้น […]

bua

September 28, 2026

วิกฤตสุญญากาศทางกฎหมายและการพิทักษ์สิทธิผู้สูงอายุไทย

1. สถานการณ์วิกฤตและสุญญากาศทางกฎหมาย 2. สาระสำคัญของการปรับเปลี่ยนกฎหมาย (ร่าง พ.ร.บ. ผู้สูงอายุ ฉบับใหม่) จำแนกบุคลากร 3 กลุ่มชัดเจน: 3. ข้อสรุปเชิงนโยบาย: ปรับระบบเชิงรุกและสร้างสมดุลแห่งสิทธิเปลี่ยนกระบวนทัศน์จาก “การสงเคราะห์ตั้งรับ” ไปสู่ “การคุ้มครองสิทธิเชิงรุกบนฐานสิทธิมนุษยชน” โดยสร้างสมดุลระหว่าง 2 เสาหลัก: จัดทำและเรียบเรียงโดย: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.) วันที่เผยแพร่: 28 กันยายน 2569 หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง/ ที่มา: สรุปสาระสำคัญจากการสังเคราะห์ข้อมูลเชิงวิชาการและพัฒนาข้อเสนอด้านกลไก/มาตรการที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุในประเทศไทย ดำเนินการโดย ดร.ภัทรพร คงบุญ ภาพปกจาก : Google NotebookLM

bua

September 28, 2026

● องค์ความรู้และนวัตกรรมจากการวิจัย ●

✧ Elderly Server : โปรแกรมฐานข้อมูลผู้สูงอายุ

โปรแกรมระบบฐานข้อมูลเพื่อใช้ในงานพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุระดับท้องถิ่น

✧ Active ageing assessment tool: แบบประเมินความมีชีวิตชีวาของผู้สูงอายุ

สำหรับการประเมินระดับความมีชีวิตชีวา (Active ageing) ของผู้สูงอายุในระดับบุคคล

ติดต่อเรา

  • มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.)
    Foundation of Thai Gerontology Research and Development institute (TGRI)
    1168 พหลโยธิน 22 แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
  • โทรศัพท์ 02 511 5855 โทรสาร 02 939 2122
  • Aging@thainhf.org
  • เวลาทำการ จันทร์ – ศุกร์ 9.00 – 17.00 น. (ยกเว้นวันหยุดราชการ)

ติดตามเรา

ส่งข้อความ

ภาคีเครือข่าย