โครงการวิจัยด้านภาวะสมองเสื่อมมุ่งพัฒนาความแม่นยำในการตรวจคัดกรองผู้สูงอายุ โดยใช้แบบทดสอบ MoCA ฉบับอิเล็กทรอนิกส์และวิธีวิเคราะห์ข้อมูลสมัยใหม่ เช่น Machine Learning เพื่อแยกแยะความบกพร่องทางการรู้คิดตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ผลการศึกษาพบว่าฐานข้อมูลคะแนนมาตรฐานจากผู้สูงอายุไทยกว่า 3,600 รายสามารถสะท้อนการเสื่อมถอยตามอายุได้อย่างชัดเจน และช่วยจำแนกภาวะปกติ MCI และกลุ่มย่อยต่าง ๆ ได้แม่นยำขึ้น รวมถึงพบความผิดปกติด้านสมาธิและภาวะจิตล่องลอยในผู้ที่มี SCD อย่างมีนัยสำคัญ การวิจัยนี้เป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาเครื่องมือคัดกรองสมองเสื่อมที่ใช้งานง่าย แม่นยำ และเหมาะกับบริบทผู้สูงอายุไทย

โครงการวิจัยประเมินผลโครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น พบว่าโครงการสามารถตอบสนองต่อการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดภาระผู้ดูแลในครอบครัว และได้รับการยอมรับจากประชาชน โดยอาสาสมัครกว่า 90% ต้องการทำงานต่อเนื่อง แม้ท้องถิ่นส่วนใหญ่กังวลเรื่องงบประมาณจำกัด การศึกษายังชี้ว่าปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการ ได้แก่ การให้ความสำคัญของท้องถิ่น ความพร้อมด้านบุคลากรสาธารณสุข การปรับปรุงกฎระเบียบและค่าตอบแทน และการมีผู้จัดการเชิงระบบในระดับพื้นที่ พร้อมข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อยกระดับคุณภาพและความยั่งยืนของการดูแลผู้สูงอายุในระยะยาว    

การศึกษาวิจัยนี้มุ่งพัฒนารูปแบบการจัดบริการสำหรับผู้สูงอายุโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผ่านการประยุกต์ใช้เครื่องมือและนวัตกรรมในพื้นที่เทศบาลตำบลทับมา จังหวัดระยอง และอบต.ท่างาม จังหวัดสิงห์บุรี โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมใน 3 ระยะ ได้แก่ การสำรวจข้อมูลผู้สูงอายุ การคัดเลือกเครื่องมือที่เหมาะสม และการจัดบริการตามแผนงานที่ออกแบบร่วมกัน ผลการดำเนินงานพบว่า ทั้งสองพื้นที่มีสภาพปัญหาคล้ายกัน จึงเลือกใช้การคัดกรองภาวะสมองเสื่อมและแนวคิด “การสูงวัยในถิ่นเดิม” เป็นเครื่องมือหลัก พร้อมจัดตั้งศูนย์บริการและฟื้นฟูผู้สูงอายุในชุมชน การดำเนินงาน 4 เดือนส่งผลให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพกาย–ใจดีขึ้น ทำกิจกรรมได้มากขึ้น ความเครียดในครอบครัวลดลง มีสังคมและเครือข่ายดูแล และอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย นอกจากนี้แบบจำลองเชิงสาเหตุมีความสอดคล้องกับข้อมูลจริงอย่างมีนัยสำคัญ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ได้แก่ การเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลและฟื้นฟูผู้สูงอายุ การบรรจุศูนย์ Day care ไว้ในแผนพัฒนา อปท. เพื่อให้มีงบประมาณต่อเนื่อง และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรทุกระดับ ทั้งเจ้าหน้าที่ อสม. Care giver และทีมสหวิชาชีพ เพื่อให้สามารถจัดบริการผู้สูงอายุได้อย่างมีคุณภาพและยั่งยืน    

การวิจัยการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุไทยอย่างรอบด้านโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ดำเนินงานด้วยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) ระหว่าง อปท. กลุ่มกิจกรรมผู้สูงอายุ ชุมชน และภาคีเครือข่าย เพื่อสร้างต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่สอดคล้องกับสถานการณ์จริงของผู้สูงอายุในพื้นที่ศึกษา 4 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลหนองเสือ เทศบาลเมืองไร่ขิง เทศบาลเมืองบางรักพัฒนา และสำนักงานเขตราชเทวี ผลการวิจัยพบว่า การร่วมสำรวจและวิเคราะห์ข้อมูลผู้สูงอายุผ่านแบบวัดความมีชีวิตชีวาและคุณภาพชีวิต ช่วยให้ อปท. สามารถพัฒนาต้นแบบการดูแลผู้สูงอายุที่นำไปปฏิบัติได้จริง โดยมีปัจจัยความสำเร็จสำคัญ ได้แก่ ความร่วมมือจากทุกฝ่าย บทบาท “พี่เลี้ยง” ของทีมวิจัย และการประยุกต์ใช้เครื่องมือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของ มส.ผส. ข้อเสนอเชิงนโยบายเสนอให้ อปท. สร้างและพัฒนาฐานข้อมูลผู้สูงอายุร่วมกับหน่วยงานสาธารณสุข ใช้ข้อมูลดังกล่าวในการออกแบบกิจกรรมที่ตอบโจทย์พื้นที่ ส่งเสริมบทบาทของชุมชนและกลุ่มกิจกรรมผู้สูงอายุในการจัดกิจกรรมอย่างมีส่วนร่วม พร้อมทั้งจัดสรรงบประมาณและกลไกกำกับดูแล โดยควรมีผู้เชี่ยวชาญภายนอกทำหน้าที่พี่เลี้ยงในระยะเริ่มต้นเพื่อเสริมศักยภาพและการเรียนรู้ร่วมกัน