รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการการศึกษาสถานการณ์ความรุนแรงและการละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุไทย

การศึกษาสถานการณ์ความรุนแรงและการละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัจจุบันเกี่ยวกับความรุนแรงด้านต่างๆ รวมถึงการละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุในบริบทของสังคมไทย และ 2) ศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงด้านต่างๆ รวมถึงการละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุไทย

โดยจากการศึกษาพบว่าพบว่า มีการใช้ความรุนแรงและละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุ เช่น การกระทำรุนแรงทางด้านจิตใจ การทอดทิ้งละเลยไม่ การเอาประโยชน์ด้านทรัพย์สินเงินทองและการหลอกลวง การล่วงละเมิดทางเพศ และนอกจากนี้ยังพบว่าการกระทำรุนแรงที่มุ่งเอาประโยชน์ด้านทรัพย์สินของผู้สูงอายุนั้น ส่วนใหญ่เป็นการกระทำจากบุคคลใกล้ชิด ได้แก่ บุตรหลาน บุคคลในครอบครัวหรือคนที่คุ้นเคยกับผู้สูงอายุ อีกทั้งยังพบว่าปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงและการละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุไทยมาจาก 5 ปัจจัยหลัก คือ 1.ปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจ 2.ปัจจัยด้านอารมณ์ 3.ปัจจัยด้านการพึ่งพิงและการไม่ให้ความร่วมมือของผู้สูงอายุ 4.ปัจจัยด้านการติดสุราหรือสารเสพติด และ 5.ปัจจัยด้านกระบวนการขัดเกลาทางสังคม ซึ่งปัจจัยดังกล่าวเป็นการปกป้องคุ้มครองผู้สูงอายุเพื่อไม่ให้ตกเป็นกลุ่มเสี่ยงหรือเป็นเหยื่อของความรุนแรง และการละเมิดสิทธิของผู้สูงอายุที่ปัจจุบันมีจำนวนเพิ่มขึ้น

จึงมีข้อเสนอแนะแนวทางการดำเนินการเกี่ยวกับความรุนแรงต่อผู้สูงอายุในรูปแบบองค์รวม 4 ระดับ ดังนี้ 1) ระดับบุคคล มีมาตรการ 2 มาตรการ คือ มาตรการการรณรงค์ปลูกฝังทัศนคติ การเลี้ยงดู ที่ต่อต้านความรุนแรงทุกรูปแบบ และมาตรการการรณรงค์ให้ความรู้ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมและเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ให้ศักดิ์ศรี ให้คุณค่า พัฒนาศักยภาพให้ลดภาวการณ์พึ่งพาให้น้อยที่สุด เพื่อลดความเสี่ยงอันนำสู่ความรุนแรงที่อาจเกิดขึ้น 2)ระดับครอบครัวและความสัมพันธ์ ส่งเสริมกิจกรรมที่เน้นความสัมพันธ์ในครอบครัว สร้างค่านิยมที่ดีงามในการยกย่องเคารพให้เกียรติผู้อาวุโส และค่านิยมของความกตัญญูกตเวทีต่อบุพการี 3)ระดับชุมชนการจัดกิจกรรมให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้และมีความตระหนักและเฝ้าระวังเกี่ยวกับความรุนแรงต่อผู้สูงอายุ (Aged watch) 4)ระดับสังคมการแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อผู้สูงอายุ ควรมีการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ (Public Policy) โดยประสาน 3 พลัง ได้แก่ พลังความรู้ พลังนโยบาย และพลังสังคม เพื่อให้เกิดผลกระทบในเชิงมหภาค