โครงการ “พัฒนาคุณภาพและประเมินติดตามชุดโครงการวิจัยและสังเคราะห์เชื่อมโยง ชุดโครงการในการพัฒนานโยบาย”

โครงการวิจัยท้าทายไทยกลุ่มเรื่อง “Active & Productive Ageing” มีวัตถุประสงค์เพื่อบริหารจัดการ    การสร้างความรู้ในด้านสถานการณ์และช่องว่างการดำเนินการที่ผ่านมาในมิติต่างๆ เพื่อนำมาสู่การขับเคลื่อนการเตรียมความพร้อมของสังคมไทยในการมุ่งสู่สังคมสูงวัยอย่างประปรี้กระเปร่า ประกอบด้วยงานวิจัยสี่ด้านหลัก คือ การเตรียมความพร้อมของแรงงานวัย 45 ปีขึ้นเพื่อการสูงวัยอย่างกระปรี้กระเปร่า, การพัฒนาศักยภาพและบทบาทของผู้สูงอายุผ่านกลไกรูปแบบต่างๆ, การเตรียมความพร้อมของระบบเพื่อการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ, และช่องว่างความรู้และยุทธศาสตร์งานวิจัยในระยะต่อไป รายงานฉบับนี้เป็นการสังเคราะห์ความรู้จากงานวิจัยย่อยภายใต้ชุดโครงการ Active & Productive Ageing ทั้งทั้งสี่ด้านหลัก

ข้อค้นพบสำคัญจากชุดโครงการวิจัยคือ ส่วนใหญ่ของแรงงานไทยทุกภาคส่วนยังขาดการเตรียมความพร้อมเพื่อการเกษียณ หน่วยงานภาครัฐและเอกชนเองก็ยังขาดระบบการสนับสนุนเพื่อการเตรียมความพร้อมเพื่อการเกษียณโดยเฉพาะในกลุ่มผู้ใช้แรงงาน (blue collar) มีกลไกการรวมกลุ่มของผู้สูงอายุหลายรูปแบบแต่ดำเนินการแยกส่วนกัน และผู้สูงอายุส่วนใหญ่ยังมีเพียงบทบาทการร่วมกิจกรรมและรับบริการ เปรียบเทียบรูปแบบการรวมกลุ่มต่างๆแล้วการรวมกลุ่มคนหลายวัยตามกิจกรรมจะมีอานิสงฑ์ต่อการพัฒนาศักยภาพและบทบาทของผู้สูงอายุมากกว่ารูปแบบอื่น การอาศัยในชุมชนที่มีสิ่งแวดล้อมที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุมีผลต่อภาวะพฤฒพลังและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีการจัดกิจกรรมเพื่อป้องกันการพลัดตกหกล้มและภาวะสมองเสื่อมแต่ความถี่และระยะเวลาดำเนินการยังไม่ได้ตามมาตรฐาน รวมถึงมีการคัดกรองภาวะเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้มและสมองเสื่อมแต่ดำเนินการไม่ครบวงจรและขาดข้อมูลในการติดตามกำกับ ข้อเสนอเชิงนโยบายและมาตรการที่สำคัญ คือ การมีกฏระเบียบภาครัฐที่เอื้อต่อการสูงวัยอย่างกระปรี้กระเปร่า การบูรณาการแผนและการดำเนินงานของหน่วยงานส่วนกลางที่เกี่ยวข้อง การกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นและพื้นที่บริหารจัดการ และการมีแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาศักยภาพและสถานภาพผู้สูงอายุแบบเสริมพลัง