E-News

รายงานวิจัยฉบับนี้เป็นผลผลิตจากโครงการวิจัยเรื่อง “การศึกษาปัญหาและความเสี่ยงในการถูกละเมิดสิทธิและประเมินสถานการณ์เพื่อพิทักษ์สิทธิของผู้สูงอายุ” ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนให้ดำเนินงานวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ภายใต้โครงการศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการคุ้มครองพิทักษ์สิทธิของผู้สูงอายุ และมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.) ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะ ประเภทของปัญหา ความรุนแรงของปัญหา และความเสี่ยงในการถูกละเมิดสิทธิ โดยพิจารณาจำแนกตามเพศของผู้สูงอายุ รูปแบบการอยู่อาศัย เศรษฐานะ และบริบทของผู้สูงอายุตามเขตที่อยู่อาศัย (เมืองและชนบท) เพื่อตอบคำถามงานวิจัยว่าเมื่อไรและใครที่จะเข้ามามีส่วนในการพิทักษ์คุ้มครองผู้สูงอายุ โดยพิจารณาบทบาทและช่วงเวลา (timing) ของสมาชิกครอบครัวและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสิทธิของผู้สูงอายุในการเข้าไปมีส่วนร่วมในการพิทักษ์สิทธิของผู้สูงอายุ ความจำเป็นที่จะต้องมีระบบการให้ความความช่วยเหลือเพื่อปกป้อง และพิทักษ์คุ้มครองสิทธิให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรี ผลการศึกษาจากงานวิจัยนี้แสดงให้เห็นสถานการณ์ที่ผู้สูงอายุถูกละเมิดสิทธิ และความเสี่ยงที่ผู้สูงอายุกำลังเผชิญ เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาระบบพิทักษ์คุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุในประเทศไทย

การดำเนินการศึกษาทบทวนกฎหมายไทยเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุและแนวคิดสหประชาชาติ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทบทวนกฎหมาย กฎ ระเบียบของไทยเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ และตัวอย่างกรณีศึกษา รวมถึงศึกษาแนวคิดและพัฒนาการในการคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุของสหประชาชาติ

การศึกษามีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อ (1) สร้างและจัดการความรู้เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายและระบบตลอดจนกลไกสู่การปฏิบัติ (2) เชื่อมโยงภาคียุทธศาสตร์ต่าง ๆ และผู้มีส่วนได้เสีย เพื่อขับเคลื่อนนโยบายและระบบ/ กลไกจากความรู้สู่การปฏิบัติ ผ่านเวทีผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต่าง ๆ และสื่อสารสาธารณะ และ (3) ผลักดันกลไก/ กฎหมาย/ แนวทางปฏิบัติ ให้เข้าสู่ระบบปกติของหน่วยงานปฏิบัติทั้งระยะสั้นและระยะยาว โดยผลการศึกษาพบว่าแรงงานสายปฏิบัติการมีแนวโน้มที่จะมีรายได้ไม่เพียงพอแก่การยังชีพหลังเกษียณมากกว่าแรงงานในระดับปริญญาตรี อันเนื่องจากสาเหตุที่สำคัญคือ การมีรายได้ไม่เพียงพอแก่การยังชีพ ซึ่งกลไกของสหกรณ์ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และการส่งเสริมให้มีการออมเพิ่มเมื่อแรงงานมีรายได้เพิ่มขึ้น จะช่วยให้แรงงานสามารถออมเงินเพื่อชราภาพเพิ่มขึ้นได้

มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องสำหรับนำมาพัฒนาเป็นชุดความรู้ที่ทำให้เกิดความตระหนักรู้ด้านสุขภาพเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมสูงวัยสุขภาพดี สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและสำหรับกลุ่มวัยทำงาน (15-59 ปี)  และชุดความรู้ฯ ที่พัฒนาขึ้นไปทดลองใช้สอนผ่านกระบวนการเรียนรู้ของโรงเรียน ติดตามผลลัพธ์การดำเนินการใช้ชุดความรู้ฯ เพื่อให้ได้ปัจจัยหนุน/ อุปสรรค และวิธีการนำไปใช้ เพื่อหวังผลในการขยายผลในเขตการศึกษาอื่นๆ ต่อไป จากการศึกษาพบประเด็นสำคัญว่าปัจจัยเกื้อหนุนที่จะเป็นการเสริมสร้างพลังอำนาจ (empower) ให้สถานศึกษาในการสร้างความพร้อมเตรียมรับมือกับสถานการณ์ของโลกที่เปลี่ยนไปเป็นสิ่งที่ต้องดำเนินการเร่งด่วน โดยต้องเพิ่มศักยภาพและทักษะด้านการสอนของครูอย่างต่อเนื่อง และปรับรูปแบบห้องเรียน โดยเน้นห้องเรียนแบบคิดวิเคราะห์และบูรณาการโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ รวมถึงต้องปรับวิธีการสอนของครู คืนครูสู่ห้องเรียน ผลักดันให้ผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาเพื่อกำหนดให้เนื้อหาเกี่ยวกับ ความตระหนักรู้ด้านสุขภาพ และการเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมสูงวัยอยู่ในกรอบการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นสำหรับสถานศึกษา โดยการเชื่อมโยงแผนยุทธศาสตร์เรื่องผู้สูงอายุกับแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาให้ไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งจะเป็น prerequisite ของการเพิ่มขีดความสามารถของทุกคนในทุกช่วงวัยในการเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

การดำเนินการพัฒนาองค์ความรู้ในการเสริมสร้างสุขภาพและป้องกันโรคจากการทำงานของแรงงานสูงอายุนอกระบบ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์เกี่ยวกับการเสริมสร้างสุขภาพ และป้องกันโรคจากการทำงานของแรงงานสูงอายุนอกระบบ, พัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคจากการทำงานของแรงงานสูงอายุนอกระบบ และพัฒนาศักยภาพการดูแลตนเองในการสร้างเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคจากการทำงานของแรงงานสูงอายุนอกระบบ  

มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นโครงการนำร่องต้นแบบในการขยายอายุการทำงานผู้สูงวัยในระบบจากอายุ 55 ปี ถึง 60 ปีหรือมากกว่านั้น โดยดำเนินการผ่านการจัดประชุม หารือ วิเคราะห์ ถอดบทเรียนปัจจัยเกื้อหนุน ปัญหาอุปสรรค ความต้องการสนับสนุนที่เป็นไปได้ รวมทั้งปัจจัยอื่นๆ ที่จำเป็นที่จะใช้ในการขับเคลื่อนให้เกิดการขยายผลไปยังสถานประกอบการอื่นๆ โดยการศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบปฏิบัติการนำร่องสถานประกอบการภาคเอกชนจำนวน 13 สถานประกอบการ ในการขยายอายุการจ้างงานแรงงานสูงวัย โดยมีการหาปัจจัยส่งเสริมและอุปสรรคต่อการจ้างงาน และออกแบบระบบการขยายอายุการจ้างงานแรงงานสูงวัยให้มีความเหมาะสม ภายให้กรอบของกฎหมาย การได้รับความคุ้มครองที่เหมาะสม และสถานประกอบการได้ประโยชน์ร่วมกัน โดยเป็นการศึกษาจากการรวบรวมเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การจัดกิจกรรมการประชุมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยข้อเสนอที่สำคัญ คือ รูปแบบของการขยายอายุการจ้างงานแรงงานสูงวัยใน 3 รูปแบบ และแนวทางข้อปฏิบัติของการจ้างแรงงานสูงวัย ประกอบด้วย รูปแบบที่ 1 การขยายอายุการเกษียณ จากอายุการเกษียณเดิม เมื่อลูกจ้างผ่านเกณฑ์การประเมิน มีขยายสัญญาอย่างน้อย 1 ปีขึ้นไป หรือเป็นสัญญาแบบปีต่อปี และสิทธิประโยชน์ต่างๆเกิดขึ้นเมื่อมีการเกษียณจริง รูปแบบที่ 2 การจ้างงานกลับเข้ามาใหม่ เป็นการให้ลูกจ้างเกษียณจากการทำงานตามอายุการเกษียณเดิม เมื่อลูกจ้างผ่านเกณฑ์การประเมิน มีการจ้างงานกลับเข้ามาโดยมีสัญญาอย่างน้อย 1 ปีขึ้นไป หรือเป็นสัญญาแบบปีต่อปี และสิทธิประโยชน์ต่างๆเกิดขึ้นเกิดในสองช่วงคือเมื่อมีการเกษียณครั้งแรกและเมื่อมีการเกษียณจริง และรูปแบบที่ 3 […]