bua

สวัสดิการผู้สูงอายุไทย: มุมมองจากนักสังคมศาสตร์ผู้ทรงคุณวุฒิ ประเทศไทยให้ความสำคัญกับระบบสวัสดิการผู้สูงอายุมากว่า 30 ปี แม้ว่าสังคมผู้สูงวัยจะเริ่มถูกพูดถึงอย่างจริงจังในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ระบบสวัสดิการที่เราเห็นในปัจจุบันได้รับการผลักดันจากผู้เชี่ยวชาญในวงการสังคมศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญ หนึ่งในนั้นคือ ศาสตราจารย์ศศิพัฒน์ ยอดเพชร หรือที่รู้จักกันในชื่อ “อาจารย์แม่” ของนักสังคมศาสตร์ไทย ผู้ที่ทำงานด้านวิชาการและวิจัยเกี่ยวกับสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุมาตั้งแต่ปี 2530 อาจารย์ศศิพัฒน์มีบทบาทสำคัญในคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ และยังเป็นผู้สร้างผลงานอันทรงคุณค่า เช่น “ชุดความรู้ที่มุ่งสู่ภาวะการสูงวัยอย่างมีพลัง” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.) ชุดความรู้นี้ถูกนำไปใช้ในโรงเรียนผู้สูงอายุทั่วประเทศ ช่วยเตรียมผู้สูงอายุให้เข้าสู่ภาวะสูงวัยอย่างมีคุณภาพและพลัง วันนี้เราได้รับเกียรติพูดคุยกับอาจารย์ถึงแนวทางที่เหมาะสมในการจัดสวัสดิการผู้สูงอายุในประเทศไทยท่านจะช่วยชี้แนะแนวทางการพัฒนาระบบที่ครอบคลุมและยั่งยืนเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของสังคมสูงวัย

ประเทศไทยในปี 2567: ก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์ ประเด็นความเป็นอยู่ของผู้สูงอายุในประเทศไทยกลายเป็นหัวใจสำคัญที่ทุกภาคส่วนให้ความสนใจ งานด้านผู้สูงอายุไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องสุขภาพหรือเบี้ยยังชีพอีกต่อไป แต่ขยายไปสู่มิติต่างๆ เช่น สภาพแวดล้อม ความเป็นอยู่ วิถีชีวิต และการออกแบบพื้นที่ที่เอื้อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี หนึ่งในแนวคิดสำคัญคือ “Ageing in Place” หรือการให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตในบ้านและชุมชนเดิมที่คุ้นเคย โดยเน้นการปรับปรุงสภาพแวดล้อมและที่พักอาศัยให้เหมาะสมและปลอดภัย การผลักดันให้ผู้สูงอายุสามารถอยู่ในถิ่นเดิมได้ยังต้องมาพร้อมกับการสร้าง ชุมชนที่เป็นมิตรต่อผู้สูงวัย (Age-Friendly Communities) ซึ่งครอบคลุมการออกแบบพื้นที่สาธารณะ บริการพื้นฐาน และกิจกรรมที่ส่งเสริมความสัมพันธ์ในชุมชน ในเรื่องนี้ รองศาสตราจารย์ไตรรัตน์ จารุทัศน์ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางการออกแบบสภาพแวดล้อมเพื่อทุกคน ได้แบ่งปันแนวทางและมุมมองเชิงวิชาการเกี่ยวกับการนำแนวคิด Ageing in Place ไปประยุกต์ใช้ในบริบทของประเทศไทย เพื่อสร้างสังคมสูงวัยที่น่าอยู่และยั่งยืน ติดตามบทสัมภาษณ์พิเศษนี้ที่จะเติมเต็มมุมมองใหม่ๆ และเป็นแรงบันดาลใจในการขับเคลื่อนการออกแบบชีวิตสูงวัยในถิ่นเดิมเพื่ออนาคตที่ดียิ่งขึ้นของผู้สูงอายุไทย!

  การพัฒนาระบบสาธารณสุขไทย: ก้าวสำคัญจากอดีตสู่ปัจจุบัน ระบบบริการสาธารณสุขของประเทศไทยได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง โดยเป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญที่ทุกรัฐบาลต้องให้ความสำคัญเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและสุขภาพของประชาชน หนึ่งในบุคคลสำคัญที่มีบทบาทในการวางรากฐานระบบสาธารณสุขไทยคือ คุณชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ผู้ริเริ่มโครงการที่เป็นรากฐานของระบบสวัสดิการสุขภาพในปัจจุบัน ในช่วงดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (พ.ศ. 2531-2532) คุณชวนเริ่มกำหนดนโยบายรักษาฟรีสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี และผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป จากนั้นในปี 2536 ขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสมัยแรก ได้เปิดตัวโครงการ “ประกันสุขภาพโดยสมัครใจ” หรือ “บัตรครอบครัว” โดยประชาชนจ่าย 500 บาท และรัฐบาลสมทบอีก 500 บาท สามารถรักษาได้ทุกโรคสำหรับทั้งครอบครัว ต่อมาในสมัยที่ 2 ได้พัฒนาโครงการนี้ต่อเนื่อง โดยเพิ่มการสมทบจากรัฐบาลเป็น 1,000 บาทต่อปี ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการจัดระบบสวัสดิการสุขภาพสำหรับคนไทย ความมุ่งมั่นและวิสัยทัศน์ของคุณชวน หลีกภัย เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยสร้างรากฐานระบบสาธารณสุขในประเทศไทย ซึ่งกลายมาเป็นต้นแบบในการพัฒนาโครงการด้านสุขภาพต่าง ๆ ที่เราได้เห็นในปัจจุบัน นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญที่สะท้อนถึงความใส่ใจต่อสุขภาพของประชาชนอย่างแท้จริง.