หน้าแรก

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย

ศึกษาวิจัยและรวบรวมความรู้เกี่ยวกับผู้สูงอายุทั้งไทยและต่างประเทศ และส่งเสริมการพัฒนารูปแบบการดำเนินการด้านผู้สูงอายุสำหรับใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุไทย ตลอดจนเผยแพร่ความรู้และวิทยาการเกี่ยวกับผู้สูงอายุให้แก่สังคมโดยรวม

รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย

รายงานวิชาการ

ผลวิจัย

โครงการการขยายผลการพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับสังคมสูงวัย

โครงการขยายผลการพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับสังคมสูงวัย ดำเนินงานโดยบริษัท ไรซ์ อิมแพค จำกัด ภายใต้การสนับสนุนของมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย มีเป้าหมายเพื่อผลักดันนโยบายด้านผู้สูงอายุให้เดินหน้าต่อเนื่องผ่านการสื่อสารสาธารณะและการสร้างการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง โครงการแบ่งการทำงานเป็น 3 ส่วน ได้แก่ การหารือเชิงนโยบาย การพัฒนาสื่อเพื่อการสื่อสาร และการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน ผลการดำเนินงานสะท้อนว่าการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากผู้เกี่ยวข้องในช่วงเวลาที่เหมาะสม รวมถึงกลยุทธ์การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงทางสังคมเกิดขึ้นจริงและรองรับความท้าทายของสังคมสูงวัยได้อย่างยั่งยืน  

โครงการศึกษาระบาดวิทยาระดับประเทศของโรค Covid-19 ในผู้ป่วยที่ได้รับ การบำบัดทดแทนไตโดยวิธีฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในประเทศไทย

การศึกษานี้สำรวจการระบาดของโควิด-19 ในผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมทั่วประเทศช่วงปี 2563–2564 พบอัตราความชุกการติดเชื้อร้อยละ 5.23 และอัตราการเสียชีวิตสูงถึงร้อยละ 6.7 ซึ่งมากกว่าประชากรทั่วไปอย่างชัดเจน โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเสียชีวิต ได้แก่ อายุเกิน 60 ปี ภาวะอ้วน และโรคเบาหวาน ขณะเดียวกันผลวิจัยยืนยันว่าแม้การได้รับวัคซีน mRNA เพียง 1 เข็ม ก็สามารถลดความเสี่ยงการเสียชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในผู้ป่วยทุกกลุ่มและผู้สูงอายุ งานวิจัยตอกย้ำความจำเป็นของการดูแลเชิงรุกและการเข้าถึงวัคซีนสำหรับผู้ป่วยฟอกเลือด ซึ่งเป็นกลุ่มเปราะบางที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดต่อโรคโควิด-19    

โอกาสและความท้าทายในการสร้างระบบบริการการดูแลทางสังคมที่จาเป็นสาหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย ระยะที่ 1

โครงการนี้มุ่งสำรวจและวิเคราะห์ “อุปทาน” และศักยภาพของการจัดบริการดูแลทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย โดยทบทวนวรรณกรรมเพื่อจำแนกรูปแบบบริการ ผู้ให้บริการ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน ผลการศึกษาพบว่า ภาคเอกชนมีศักยภาพและให้บริการหลากหลาย ขณะที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงานรัฐที่มีบทบาทเด่น แต่ยังขาดการบูรณาการความร่วมมือรัฐ–เอกชน โดยเฉพาะในระดับชุมชน บริการส่วนใหญ่ยังเน้นศูนย์ดูแล/บ้านพัก/สถานสงเคราะห์ ในขณะที่บริการดูแลที่บ้านยังมีจำกัด ค่าใช้บริการไม่ชัดเจน และกระจุกตัวในเมืองใหญ่ งานวิจัยเสนอให้ศึกษาเชิงลึกเพิ่มเติมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อนำไปออกแบบชุดบริการที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ และวางแนวทางเชื่อมโยงภาครัฐและเอกชนให้รองรับสังคมสูงวัยได้อย่างมีคุณภาพ    

แนวทางการจัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุและชุดความรู้ที่มุ่งสู่ภาวะการสูงวัยอย่างมีพลัง

การวิจัยเรื่อง “แนวทางการจัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุและชุดความรู้ที่มุ่งสู่ภาวะการสูงวัยอย่างมีพลัง” มุ่งพัฒนาหลักสูตรและรูปแบบการเรียนรู้สำหรับผู้สูงอายุให้สอดคล้องกับสังคมยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ ผ่านการทบทวนวรรณกรรมและการศึกษาเชิงคุณภาพจากโรงเรียนผู้สูงอายุ 10 แห่ง ผลการศึกษานำไปสู่การปรับปรุงชุดความรู้ตามกรอบการสูงวัยอย่างมีพลัง 4 ด้าน และพัฒนารายวิชาใหม่รวม 36 วิชา พร้อมชั่วโมงการเรียนขั้นต่ำ 40 ชั่วโมง โดยเน้นการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและแบบผสมผสาน นอกจากนี้ยังเสนอแนวทางบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุให้มีความยั่งยืน ผ่านความร่วมมือของภาคีเครือข่ายและการบริหารเชิงวิชาการที่เข้มแข็ง ข้อเสนอสำคัญคือการเพิ่มทักษะดิจิทัลให้ผู้สูงอายุและส่งเสริมการวิจัยเชิงปริมาณเพื่อการพัฒนาระบบบริหารจัดการในอนาคต  

ข่าว บทความ

กิจกรรม และเกร็ดความรู้สำหรับผู้สูงอายุ

การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมสูงวัยของไทยกับความจำเป็นของการขยายอายุการทำงาน: วิเคราะห์เชิงโครงสร้างประชากรและตลาดแรงงาน

ประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่สังคมสูงวัยด้วยความเร็วที่สร้างความตื่นตัวไปทั่วทั้งระบบเศรษฐกิจและสังคม อัตราการเกิดที่ลดต่ำลงอย่างต่อเนื่อง จำนวนผู้เสียชีวิตที่สูงกว่าเด็กแรกเกิดในหลายปีติดต่อกัน และอายุขัยเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นสู่ช่วง 70–80 ปี ล้วนเป็นสัญญาณว่าประเทศกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ (มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย, 2566) การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงปรากฏการณ์ประชากรศาสตร์ แต่เป็นแรงกระเพื่อมที่ส่งผลต่อทุกสถาบัน ตั้งแต่ตลาดแรงงาน ระบบสวัสดิการ ความมั่นคงครัวเรือน ตลอดจนความสามารถในการแข่งขันของประเทศในภาพรวม ข้อมูลสำคัญระบุว่า ประเทศไทยเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์” ตั้งแต่ปี 2567 เมื่อประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนเกินร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด และกำลังจะเข้าสู่ “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด” ภายในปี 2576 โดยมีประชากรสูงอายุเกินร้อยละ 28 ของประชากรทั้งหมด (มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย, 2566) ปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเร็วกว่าในหลายประเทศพัฒนาแล้วที่ใช้เวลายาวนานกว่า 30–40 ปี ทำให้ประเทศไทยต้องเผชิญความท้าทายอย่างหนักในช่วงเวลาสั้น ๆ ขณะที่สถาบันต่าง ๆ อาจยังไม่มีการปรับตัวทันกับความเปลี่ยนแปลง บทความนี้มุ่งอธิบาย “สถานการณ์โครงสร้างประชากรและตลาดแรงงานของไทย” พร้อมวิเคราะห์เหตุผลที่ทำให้ “การขยายอายุการทำงาน” กลายเป็นเรื่องสำคัญในเชิงระบบ มากกว่าการเป็นเพียงนโยบายเฉพาะทางแรงงาน   โครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไป: แรงกดดันจากสังคมสูงวัย สังคมไทยกำลังเผชิญภาวะ “ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น–วัยแรงงานลดลง” อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อภาคแรงงานและระบบเศรษฐกิจ […]

bua

February 11, 2026

Aging Focus: จับตาสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ฉบับที่ 4

Aging Focus ฉบับนี้ เรานำเสนอบทความที่เจาะลึกมิติต่าง ๆ ของ ระบบบริการสุขภาพสำหรับผู้สูงวัย ทั้งแนวทางการพัฒนา การจัดการบริการระยะยาว และแนวปฏิบัติที่สามารถปรับใช้ได้จริง หวังว่าบทความเหล่านี้จะช่วยเปิดมุมมองใหม่ ๆ และเป็นแรงบันดาลใจให้ทุกภาคส่วน ร่วมมือกันสร้างสังคมที่พร้อมดูแลผู้สูงวัยอย่างยั่งยืน

bua

February 20, 2025

องค์ความรู้และนวัตกรรมจากการวิจัย

✧ Elderly Server : โปรแกรมฐานข้อมูลผู้สูงอายุ

โปรแกรมระบบฐานข้อมูลเพื่อใช้ในงานพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุระดับท้องถิ่น

✧ Active ageing assessment tool: แบบประเมินความมีชีวิตชีวาของผู้สูงอายุ

สำหรับการประเมินระดับความมีชีวิตชีวา (Active ageing) ของผู้สูงอายุในระดับบุคคล

ติดต่อเรา

  • มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.)
    Foundation of Thai Gerontology Research and Development institute (TGRI)
    1168 พหลโยธิน 22 แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
  • โทรศัพท์ 02 511 5855 โทรสาร 02 939 2122
  • Aging@thainhf.org
  • เวลาทำการ จันทร์ – ศุกร์ 9.00 – 17.00 น. (ยกเว้นวันหยุดราชการ)

ติดตามเรา

ส่งข้อความ

ภาคีเครือข่าย